ನವದೆಹಲಿ:ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಡಿಕೆ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಶತಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬೃಹತ್ ಅಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ ವಂಚನೆ ಜಾಲವನ್ನು ಕಂದಾಯ ಗುಪ್ತಚರ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (DRI) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಭೇದಿಸಿದೆ. ಸುಮಾರು ₹2,500 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ ಎಗರಿಸಿದ ಬೃಹತ್ ಹಗರಣವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 9 ಮುಖ್ಯ ರೂವಾರಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಗರಣ ನಡೆದಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ಅಡಿಕೆ ಆಮದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಆಮದು ಅಡಕೆಯ ಮೇಲೆ ಶೇ. 108ರಷ್ಟು ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ (Customs Duty) ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಭಾರೀ ಸುಂಕದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರೋಪಿಗಳು ಹಾಗೂ ಆಮದುದಾರರ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಹೊಸ ತಂತ್ರ ಹೆಣೆದಿತ್ತು:
- ಸುಳ್ಳು ದಾಖಲೆ ಸೃಷ್ಟಿ (Misdeclaration): ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮಲೇಶಷ್ಯಾದಂತಹ ದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಡಕೆಯನ್ನು ‘ಕರಾರು ಮುಕ್ತ’ (Zero Duty) ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಸುಂಕ ಇರುವ ಉಚಿತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ (FTA) ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೆಂದು ಸುಳ್ಳು ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
- ಬಿನಾಮಿ ಕಂಪನಿಗಳು: ವಂಚನೆಗಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹತ್ತಾರು ಶೆಲ್ (ಬಿನಾಮಿ) ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿತ್ತು.
- ಅಕ್ರಮ ಮಾರ್ಗ ಹಾಗೂ ಗಡಿಗಳ ದುರ್ಬಳಕೆ: ನೆರೆಹೊರೆಯ ದೇಶಗಳಾದ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮೂಲಕ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ (Smuggling) ನಡೆಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಅಡಕೆಯನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
DRI ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ: ₹2,500 ಕೋಟಿ ನಷ್ಟ ಭೇದಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳುಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು, ಒಳನಾಡು ಕಂಟೈನರ್ ಡಿಪೋಗಳು (ICDs) ಮತ್ತು ಗಡಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ DRI ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಖಚಿತ ಮಾಹಿತಿ ಆಧರಿಸಿ ನಡೆಸಿದ ಸರಣಿ ದಾಳಿಗಳ ವೇಳೆ, ನಕಲಿ ಬಿಲ್ಗಳು, ಇ-ವೇ ಬಿಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿಳಿದಿದ್ದ ನೂರಾರು ಟನ್ ಅಡಿಕೆ ಸರಕನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಸುಂಕ ವಂಚನೆಯಿಂದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ₹2,500 ಕೋಟಿ ರಾಜಸ್ವ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂದು DRI ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ.
9 ಮಂದಿ ಬಂಧನ, ತನಿಖೆ ಚುರುಕುಈ ಬೃಹತ್ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ 9 ಮಂದಿ ಪ್ರಮುಖ ಸೂತ್ರಧಾರರನ್ನು ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ (Customs Act) ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಂಧಿತರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಮದುದಾರರು, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಬ್ರೋಕರ್ (CHA) ಹಾಗೂ ಶೆಲ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಕ್ರಮ ಆಮದಿನಿಂದ ಬಂದ ಹಣವನ್ನು ಹವಾಲಾ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಕೋನದಲ್ಲೂ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತನಿಖೆ ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿವೆ.
ದೇಶೀಯ ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರು: ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಲೆಗೆ ವಿದೇಶಿ ಅಡಿಕೆ ಭಾರತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಬೆಲೆ ಸಿಗದೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ DRI ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮದಿಂದ ಅಕ್ರಮ ಆಮದಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಬೀಳಲಿದ್ದು, ದೇಶೀಯ ಅಡಿಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ.